Mardin Artuklu Üniversitesi, Midyat Kaymakamlığı ve Midyat Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirilen “Telkârili İklimi Anlatmak: Geleneksel Sanattan İklim Eylemine” projesi, Midyat’ın yüzyıllardır süregelen telkâri sanatını iklim değişikliğiyle mücadele ve farkındalık çalışmalarına entegre ediyor. Proje, 14 Kasım’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da uluslararası katılımcılarla buluştu.
Projenin temel amacı, Mardin Artuklu Üniversitesi Midyat Telkâri Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi koordinasyonunda geleneksel gümüş işleme sanatı telkârinin, iklim değişikliğiyle ilgili bilimsel bilgileri sanat yoluyla geniş kitlelere ulaştıran bir iletişim aracı haline getirilmesidir. Bu çerçevede, iklim değişikliğinin sosyal ve çevresel etkilerini anlamak amacıyla telkâri ustaları, akademisyenler, sanatçılar, tasarımcılar ve üniversite öğrencileri bir araya gelerek sanatsal eserler üretmektedir.
Proje, Antalya’daki Yeşil Bölge’de (Green Zone) bulunan 9 numaralı stantta sergilenmiş olup, uluslararası katılımcılar, uzmanlar, karar vericiler ve kamuoyu ile etkileşimde bulunmaktadır. Geleneksel el sanatlarının çağdaş küresel sorunların anlatımında kullanılmasını amaçlayan bu çalışma, iklim değişikliği ile ilgili nedenler ve sonuçları sanatsal eserler aracılığıyla ele alıyor. Bu bağlamda, projeye katılan telkâri ustaları ve araştırmacılar, iklim değişikliğinin etkilerini farklı sanatsal formlarda yorumlayarak kamuoyuna aktarılmasını sağlıyor.
Projenin temel yaklaşımını, iklim değişikliği ile ilgili bilimsel bilgilerin kültürel miras ve yerel deneyimlerle birleştirilmesi oluşturmaktadır. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından tanımlanan sekiz yaygın iklim miti, bilimsel gerçeklerle karşılaştırılarak sanatsal anlatımlara dönüştürülmektedir. Bu yönüyle proje, bilimsel bilgiyi sanatsal bir dil ile buluşturmayı hedeflemektedir.
Proje kapsamında işlenmiş telkâri eserleri, sıcaklık artışı, aşırı hava olayları, sera gazı emisyonları, su kaynaklarının azalması ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi iklim değişikliğine dair önemli tema ve simgeleri içermektedir. Özellikle tarihi Turabdin olarak bilinen Midyat ve çevresinde giderek belirginleşen kuraklık ve su kaynaklarındaki azalma, eserlerin tematik yapısını şekillendirmektedir. Kuraklaşan nehir yatakları, azalan su kaynakları ve biyolojik çeşitlilikteki kayıplar, telkâri sanatının ince işleme tekniğiyle sembolik bir dille yeniden yorumlanmaktadır.
Bu proje, sanatın gücünü kullanarak iklim değişikliği gibi küresel bir sorunu topluma duyurma konusunda önemli bir rol oynamaktadır. Sanatçılar ve uzmanlar, geleneksel telkâri sanatını, günümüzün en acil sorunlarından biri olan iklim değişikliği ile ilişkilendirerek farkındalık yaratmayı hedeflemektedir. Bu tür projelerin, toplumda iklim değişikliği hakkında daha büyük bir duyarlılık ve bilinç oluşturması beklenmektedir.













