Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, İzmit Körfezi'nde gerçekleştirdiği temizlik çalışmaları ile çevre dostu bir projeye imza attı. Değirmendere'de yürütülen proje, bilim ve sanatı bir araya getirerek, tabandan çıkarılan dip çamurunu yapay resiflere dönüştürdü. Proje, Kocaeli Üniversitesi akademisyenlerinin geliştirdiği özel seramik reçeteleri sayesinde hayata geçirildi. “Kenar Etkisi” adı verilen bu projeyle, deniz ekosistemine yeni yaşam alanları kazandırmak amaçlandı.
Proje, Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öncülüğünde, Kocaeli Üniversitesi BAP Marmara Denizi ve Sürdürülebilir Yaşam Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında gerçekleştirildi. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) iş birliği ile hayata geçirilen çalışmaya çok sayıda kişi katıldı. Etkinliğe, Gölcük Kaymakamı Müfit Gültekin, Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi yöneticileri, akademisyenler, sanatçılar, proje araştırmacıları ve Değirmendere halkı da katılım sağladı.
Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer, yaptığı konuşmada İzmit Körfezi'nin temizlenmesi hedeflerinin önemli olduğunu vurguladı. Kocaeli'de biyolojik arıtmanın yüzde 100 oranında gerçekleştirildiğini belirten Sezer, bu oranın ileri biyolojik arıtma ile azot ve fosforun da arıtılmasında yaklaştığını kaydetti. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı, İzmit Körfezi'nin temizliği ve korunmasına yönelik çalışmaların sürekli olarak sürdürüldüğünü ifade etti. Balcı, deniz yüzeyi temizliği, acil müdahale, bilimsel izleme, dijital ikiz uygulamaları gibi projelerin yanı sıra, Dip Çamuru Temizleme Projesi'nin de devam ettiğini belirtmiştir.
Balcı ayrıca, bugüne kadar Körfez’e 60 bin yavru kalkan, levrek ve çupra bırakıldığını ifade etti. Ayrıca, 300 yapay resfin deniz ekosistemine yerleştirildiğini belirtti. 2,4 milyon metreküp dip çamurunun denizden uzaklaştırıldığını aktaran Balcı, bu dip çamurunun Kocaeli Üniversitesi akademisyenleriyle yapılan çalışmalar sonucunda seramikle birleşerek yapay resifler ve sanat eserlerine dönüştürüldüğünü açıkladı.
Kocaeli Üniversitesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Mustafa Eren, üniversitenin akademik bilgi üretmenin yanında, bu bilgiyi kentin yaşamına taşımaya odaklandığını belirtti. “Kenar Etkisi” projesinin teorik bilgilerin pratikte kullanılmasının yanı sıra, farklı paydaşların çevresel hedefler etrafında bir araya gelmesine olanak sağladığını vurguladı. Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Süreyya Temel ise üniversitenin araştırma kapasitesi, dalış sporcularının saha deneyimi ve sanatın dönüştürücü gücünün projede bir araya geldiğini ifade etti.
Proje Yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Fatoş Su Özkarataş, projenin kıyıyı yalnızca bir sınır olarak değil, türler ve yaşam biçimlerinin birleştiği bir arayüz olarak ele aldıklarını belirtti. Proje Araştırmacısı Doç. Dr. Nermin Demirkol, İzmit Körfezi'nden çıkarılan dip çamurunun kimyasal özelliklerini inceleyerek çeşitli seramik reçeteleri geliştirdiklerini ifade etti. Yüzde 65’e kadar dip çamuru içeren reçetelerle üretim yapıldığını vurguladı ve yeni yaşam alanları oluşturup oluşturmadığını bilimsel açıdan izleyeceklerini belirtti.
Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi'nin uzun yıllar insan faaliyetlerinin çıkardığı atıkların biriktiği bir alan olduğuna dikkat çekti. Çamurun kaynağının insan faaliyetleri olduğunu ifade eden Sarı, çevresel hataların telafisi açısından önemli bir adım atıldığını vurguladı. Proje Araştırmacısı ve DESSAT Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kulakaç da resiflerin suya indirilmesi ve bilimsel izleme çalışmalarında DESSAT dalış ekibinin görev alacağını ifade etti.
Programda, projeye sağladıkları katkılar dolayısıyla Gölcük Belediye Başkanı Ali Yıldırım Sezer ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı’ya teşekkür belgeleri verildi. İzmit Körfezi’nin dip çamurundan üretilen seramik yapay resifler, DESSAT dalış ekibinin desteğiyle denize indirildi. Sanatçılar ve proje araştırmacıları tarafından hazırlanan bu resiflerin deniz canlıları için yeni barınma alanları oluşturması hedefleniyor. Ancak çalışma, resiflerin suya bırakılmasıyla sonlanmıyor; biyolojik kolonizasyon, tür çeşitliliği ve canlı bolluğu önümüzdeki süreçte bilimsel olarak takip edilecektir.
