5.02.2026 01:30:55

"Cumhuriyet'in Bursa'daki Dönüşüm Süreci Anlatıldı"

Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Tematik Buluşmalar” söyleşisinde Doç

Nilüfer Belediyesi tarafından düzenlenen “Tematik Buluşmalar” söyleşisi, Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacer Karabağ Arslan'ın katılımıyla gerçekleştirildi. Söyleşi, Nazım Hikmet Kültürevi’nde “Atatürk Bursa’sında Modernleşme: Lider ve Şehir” başlığıyla düzenlendi. Doç. Dr. Arslan, konuşmasında Bursa'nın işgal yıllarından itibaren modern bir Cumhuriyet kentine dönüşüm sürecini ve bu süreçteki önemli dinamikleri katılımcılara aktardı.

Doç. Dr. Hacer Karabağ Arslan, Bursa’nın genellikle “Osmanlı’nın ilk başkenti” olarak bilinse de, Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemindeki stratejik öneminin de oldukça kritik olduğunu vurguladı. 19. yüzyıl sonunda Bursa'nın kozmopolit yapısı ve ipek ticaretine dayalı güçlü ekonomisinin, savaşlar ve Yunan işgali nedeniyle büyük bir yıkıma uğradığını hatırlatan Arslan, "İşgal, meclis kürsüsüne siyah örtü örtülmesine neden olacak kadar derin bir yas oluşturmuştur. Ancak Cumhuriyet, yangın yeri olan bu şehri yeniden ayağa kaldırmıştır" şeklinde konuştu.

Atatürk’ün Bursa’yı toplamda 17 kez ziyaret ettiğini belirten Arslan, bu ziyaretlerin sıradan geziler olmadığını ifade etti. Atatürk’ün Mudanya Mütarekesi’nden hemen sonra Bursa’ya geldiğini ve burada değişimin nabzını yokladığını aktaran Arslan, kentin devrimlerin, özellikle Şapka İnkılabı’nın toplumsal kabulü açısından bir laboratuvar işlevi gördüğünü belirtti. "Henüz kanun çıkmadan, Bursalılar Atatürk'ü şapkalarıyla karşıladı ve değişime destek verdi. Atatürk, protokol kurallarından hoşlanmazdı; halkın, esnafın, öğrencilerin arasında karışırdı. Bu samimiyet, devrimlerin tabana yayılmasını sağladı" dedi.

Doç. Dr. Arslan, Cumhuriyet öncesinde el tezgahlarına dayalı ipek üretiminin Cumhuriyet ile birlikte Merinos ve Gemlik Suni İpek gibi fabrikalarla endüstriyel bir boyuta taşındığını da vurguladı. Bu fabrikaların yalnızca üretim yerleri değil, aynı zamanda sinema, spor alanları ve sosyal tesisleriyle Bursa’ya modern yaşam kültürünü getiren merkezler olduğunu belirtti. Arslan, 1923 ile 1938 yılları arasındaki değişimin o dönemin tanıkları tarafından "hayal edilemez" olarak nitelendirildiğini söyledi. "Savaştan çıkmış, nüfusunu ve sermayesini kaybetmiş bir şehirden; sanayisiyle, eğitimli kadınlarıyla ve sosyal hayatıyla modern bir kent yaratıldı. Bu dönüşümün mimarı Mustafa Kemal Atatürk, Bursa’nın her sokağında iz bırakmıştır" ifadelerini kullandı.

Etkinliğe katılan dinleyicilerin sorularını da yanıtlayan Doç. Dr. Hacer Karabağ Arslan'a günün anısına hediye takdim edildi. Söyleşi, Bursa’nın geçmişi ile Cumhuriyet dönemi arasındaki ilişkiyi ve dönüşümü derinlemesine analiz etmesi açısından önemli bir fırsat sundu. Bu tür etkinliklerin, kentin tarihinin ve kültürel mirasının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Meteorolojinin Sesi R.