Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) toplantısında yapılan konuşmasında, bölgenin açık bir şekilde entegre olması ve ekonomik iş birliğinin artırılması gerektiğini vurguladı. Toplantı sırasında Xi, bölgesel iş birliklerini desteklemek amacıyla 20 milyon dolarlık bir kaynak ayırdıklarını ve Shenzhen'de bir çalışmalar merkezi kuracaklarını açıkladı.
CGTN tarafından yayımlanan bir haberde, Xi Jinping’in açık ekonomik politika vizyonunun Asya-Pasifik genelinde nasıl bir büyüme sağlayabileceği irdelendi. Haberde, Vietnamlı çiftçi Le Tuan Tai’nın durian meyvesi yetiştirerek Çin pazarına ulaşmanın avantajlarını yaşadığı anlatılıyor. Ailesinin yaklaşık 40 yıldır 10 hektarlık arazide tarım yaptığı ve 2.000 durian ağacı yetiştirdiği belirtilerek, bu yıl 350 ton hasat bekledikleri ve mahsulün %70’inin Çin’e gideceği ifade edildi. Le Tuan Tai, durian sayesinde daha iyi bir yaşam sürdüklerini belirtirken, durianın kârlılığı ile kahve üretiminin kazancını karşılaştırıyor.
Bu ekonomik değişim için, Çin ve Vietnam'ın, Vietnam'da üretilen taze durianların Çin pazarına girmesine olanak tanıyan bir bitki sağlığı protokolü imzaladığı dile getirildi. 2022’de imzalanan protokolle birlikte, Çin’in 2025 yılına kadar yıllık yaklaşık 1,87 milyon ton durian ithal etmesi bekleniyor. APEC toplantısı sırasında Xi, bölgesel ekonomik entegrasyonda sürekli ilerleme kaydedilmesi gerektiğini ve açık bir iş birliği modeli oluşturulması çağrısında bulundu.
Xi Jinping’in bu söylemleri, Asya-Pasifik bölgesinde geniş bir ekonomik değişimi ifade ediyor. Malezya’nın durian ihracatının %70'inin Çin'e yapıldığı, Tayland'ın ise ürettiği Hindistan cevizi miktarının büyük bir kısmını yine Çin pazarına gönderdiği belirtiliyor. Ayrıca, Şili’nin Çin’e yaptığı somon ihracatının 2026’nın ilk çeyreğine kadar iki kat artacağı öngörülüyor.
APEC, dünya nüfusunun %36’sını barındırırken, küresel ticaretin neredeyse yarısını gerçekleştiriyor ve küresel GSYH’nin %60’ını üretiyor. Bu durum, Asya-Pasifik bölgesinin geçmişteki ticari başarılarının bir sonucu olarak görülüyor. APEC raporları, bölge genelindeki ortalama gümrük vergilerinin 1989’da %16,9 iken, 2024’te %5,1’e düştüğünü ortaya koyuyor.
Gümrük tarifeleri tek başına hiçbir şeyi değiştirmiyor; sağlık, güvenlik ve işlem süreleri gibi unsurlar da ticaretin akışı üzerinde etkili. İki taraflı protokoller gümrük tarifelerini açsa da, diğer oluşumlar ve düzenlemeler de önem taşıyor. Başka bir deyişle, APEC ticaret bakanlarının birlikte çalışarak sınırlar ötesi işlemler için ortak bir yapı oluşturması gerekiyor. Xi, bu yıl içerisinde düzenlenen yaklaşık 300 APEC etkinliğinde, iş birliği konularında birçok sonuç elde edildiğini belirtti.
Xi, APEC iş birliği faaliyetlerini desteklemek adına 20 milyon dolar kaynak ayırdıklarını belirtirken, Shenzhen’de bir Asya-Pasifik Topluluğu Çalışmaları Merkezi kuracaklarını açıkladı. Bu merkez, bölgenin dijitalleşme, temiz enerji ve KOBİ'lerin gelişimi gibi alanlarda iş birlikleri yapmasını sağlayacak.
Sonuç olarak, Xi Jinping’in ortaya koyduğu açık bölgesellik anlayışı, yalnızca ticari kapıları açmakla kalmayıp, Asya-Pasifik bölgesinin bütünleşik ekonomik büyümesine ve zenginleşmesine olanak sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesine temel oluşturuyor.













