Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeyle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan asgari işçilik araştırmalarındaki uygulamalar değiştirildi. 25 Ekim 2023 tarihinde yürürlüğe giren "Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile inşaat ve ihale konusu işlerde araştırma süreçleri, iş bitim tarihleri ve prim hesaplamalarına dair yeni esaslar belirlendi.
Yeni düzenlemelerle, kamu kurumları ve özel sektör inşaat işlerinde yürütülen asgari işçilik araştırmalarının kapsamı yeniden düzenlenmiş oldu. SGK, ilgili kurum ve kuruluşlardan toplanan bilgi ve belgeler doğrultusunda yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğini değerlendirecek. Bu, işverenlere işçilik bildirimleri konusunda daha fazla sorumluluk yüklemektedir.
Yönetmelik, aynı işveren tarafından yürütülen ve birden fazla yapı ruhsatına sahip özel bina inşaatları için belirli şartlar altında tek sicil numarası üzerinden yürütme imkanı tanımaktadır. Bu şartlar arasında parsellerin bitişik veya yakın olması ve sigortalıların birbirine karışması gibi kriterler yer almaktadır. Böylece işverenler, daha fazla bürokratik engel ile karşılaşmadan inşaat projelerini yönetebilecekler.
İhaleli işlerde geçici kabul işlemlerine dair yeni hükümler de getirilmiştir. İşin eksiksiz tamamlandığının geçici kabul tutanağında belirtilmesi halinde, bu tarih iş bitim tarihi olarak kabul edilecektir. Eğer eksiklik veya kusur bulunursa, eksikliklerin giderildiği tarih esas alınacaktır. Bu durum, işin hızlı bir şekilde tamamlanmasına yönelik bir teşvik sağlamaktadır.
Düzenleme ile yarım kalan veya feshedilen ihalelerde işverene ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılacağı hükme bağlanmıştır. Hakediş ödemesi yapılmayan işlerde ise araştırma işlemi uygulanmayacaktır. Bu durum, özellikle işverenlerin sorumluluklarını daha açık bir şekilde ortaya koymaktadır.
İnşaat maliyet hesaplamalarında kullanılacak kriterler de güncellenmiştir. Birden fazla yıla yayılacak inşaat projelerinde maliyet hesaplamaları, ilgili yıllardaki birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınarak yapılacaktır. Bu yenilik, farklı yıllardaki maliyet dalgalanmalarını dengelemeyi amaçlamaktadır.
Ayrıca, en az 2 yıl boyunca sigortalı çalıştırılmadığı tespit edilen özel nitelikteki inşaat işletmeleri hakkında SGK tarafından resen araştırma yapılabilecektir. Bu durum, inşaat sektöründe sigortalı istihdamı artırmayı hedeflemektedir. Yönetmelikte, tescilsiz veya işçilik bildirimi yapılmamış işyerlerine yönelik prim tahakkuku ve gecikme cezası uygulamalarına ilişkin yeni düzenlemelere de yer verilmiştir.
Böylece, SGK'nın asgari işçilik araştırmaları ve prim tahakkuk işlemleri daha düzenli ve şeffaf bir hale getirilmiştir. Yeni yönetmelik, inşaat sektöründeki işverenlere ve çalışanlara yönelik önemli değişiklikler sunarak, sosyal güvenlik sisteminde sağlanan hakların daha etkin bir şekilde korunmasını amaçlamaktadır.
